Asansör Şaftlarında Hareketli Kanal Sistemlerinin Riskleri Ve Çözümleri

Asansör Şaftlarında Hareketli Kanal Sistemlerinin Riskleri Ve Çözümleri

 

Asansör Şaftlarında Hareketli Kanal Sistemlerinin Riskleri ve Çözümleri

1. Giriş: Asansör Şaftlarında Kablolama Neden Kritik?

Asansör sistemlerinde şaat içindeki kablolar hareketli bir ortamda uzun yıllar boyunca aksamadan çalışmak zorundadır. Enerji kabloları, sinyal hatları ve kontrol kabloları göbekten kabine kadar sürekli hareket eder. Bu durum, kabloların ve taşıyıcı sistemlerin dayanıklılığını ön plana çıkarır.

2. Karşılaşılan Temel Riskler

a. Kablo Kırılması ve İç Damarsal Kopmalar

  • Tekrarlanan yukarı-aşağı hareket nedeniyle kablo çekirdeklerinde yorgunluk oluşur.

  • Bu durum, ani durma, sinyal kesilmesi veya yangın riski taşır.

b. Sarkaç Etkisiyle Bükülme

  • Kablolar yeterince sabitlenmediğinde, asansör hareketiyle savrulup darbe alabilir.

c. Kanal Raylarında Aşınma

  • Plastik ray sistemleri zamanla bozulur, kablo yuvasından çıkabilir.

d. Nem ve Toz Etkisi

  • Şaft çevresi tozlu veya nemliyse kablo dış yüzeyi zarar görebilir, mantarlanma görülür.

3. Uygun Kablo ve Kanal Seçimi Nasıl Yapılır?

a. Hareketli Ortama Özel Kablo Tipleri

  • PUR kaplamalı, halojensiz ve yüksek esnekliğe sahip kablolar seçilmelidir.

  • Kat sayısı yüksek (lifli) kablolar daha uzun ömür sunar.

b. Yük Taşıma Kapasiteli Hareketli Kanallar

  • Polimer veya hafif metalik kanal seçimi yapılmalıdır.

  • Kanal içinde kabloların rahat hareket etmesine izin verilmelidir (sıkı paketlenmemelidir).

c. Ray Tipi Seçimi

  • Raylı sistemler tercih edilerek sarkaç etkisi minimize edilmelidir.

4. Montaj Aşamasında Sık Yapılan Hatalar

  • Kabloları kanal içine zorlayarak sıkışmak

  • Yanlış kanal boyu seçimi (hareket mesafesi yetersizliği)

  • Kanal sabitlemesinde vida yerine bant kullanmak

5. Riskleri Azaltan Modern Çözümler

a. Akıllı Kablo Takip Sistemleri

  • Asansör kontrol panosuna entegre kablo sağlık sensörleri ile erken uyarı sağlanabilir.

b. Yumuşatıcı Yay Sistemleri

  • Kanal sistemine yay destekleri eklenerek ani gerilme azaltılabilir.

c. Alüminyum Ray Kılıfları

  • Plastik kanal sisteminin alüminyum çerçeveyle desteklenmesiyle daha uzun ömür elde edilir.

6. Periyodik Bakımda Kontrol Edilmesi Gereken Noktalar

  • Kanal sabitleme vidalarının gevşeyip gevşemedikleri

  • Kablo dış yüzeyinde soyulma, kırılma, yanık izi var mı?

  • Kablolar kanal içinden taşıyor mu, doluluk oranı %70’i geçmiş mi?

7. Asansör Şaftlarında Örnek Uygulamalar

• Otel Tipi Asansörlerde

  • PUR kablo + PVC kanal + yaylı sünme destekli sistem kullanılmıştır.

• Alışveriş Merkezi Şaftlarında

  • Yüksek kapasiteli 3 kanallı ray sistemi + sinyal kablosu izolatörleri uygulanmıştır.

8. Standartlar ve Belgelendirme

  • EN 81-20 / 50: Asansör yapım ve montaj standartları

  • TS EN 60204-1: Makine emniyetinde elektrik sistemleri

  • CE sertifikası: Kanal sistemlerinde zorunludur

9. Sonuç: Ömür Boyu Performans İçin Doğru Tasarım

Asansör sistemlerinde uzun ömürlü, arıza yapmayan bir hareketli kablo altyapısı, yalnızca kaliteli ürünlerle değil, doğru montaj ve periyodik kontrol ile sağlanabilir. Teknolojik çözümlerle desteklenmiş bir sistem hem işletme maliyetlerini düşürür hem de güvenliği artırır.