Düşey Eksenli Hareketli Kanallarda Kablo Kırılması Sorunu Ve Önleyici Yöntemler

 

Düşey Eksenli Hareketli Kanallarda Kablo Kırılması Sorunu ve Önleyici Yöntemler

Endüstriyel otomasyon sistemlerinde, düşey eksende çalışan hareketli kablo taşıyıcı sistemlerde zamanla karşılaşılan en yaygın problemlerden biri kablo kırılmasıdır. Bu sorun, sadece sistem durmasına değil, aynı zamanda ekipman arızasına, yangın riskine veya ciddi mühendislik kayıplarına da neden olabilir. Bu yazıda, kablo kırılmasının temel nedenlerini ve bu sorunu ortadan kaldırmak için uygulanabilecek çözümleri inceleyeceğiz.

1. Kablo Kırılmasına Yol Açan Faktörler

a) Aşırı Bükülme

  • Düşey hareketlerde kablonun kendi ağırlığı, bükülme yarıçapının çok dar olmasına sebep olabilir.

  • Bu da kablo damarlarında zamanla mikro kırıklara yol açar.

b) Uygun Olmayan Kablo Seçimi

  • Hareketli sistemler için üretilmemiş sabit kablolar kullanmak, kısa sürede kırılma riskini artırır.

c) Yetersiz Kanal Tasarımı

  • Düşey eksende kanal içinde kablolar serbest salınım yapamazsa, sürekli gerilime maruz kalır.

d) Ortam Etkileri

  • Aşırı sıcak, tozlu veya nemli ortamlarda kablonun yaşlanması hızlanır.

2. Önleyici Çözümler

a) Hareketli Sistemlere Uygun Kablo Kullanımı

  • Sürekli bükülebilen, "high-flex" veya "chainflex" olarak adlandırılan kablolar tercih edilmelidir.

  • Bu kablolar içeriden dışa doğru simetrik yapıya sahiptir.

b) Minimum Bükülme Yaru00e7apına Uygun Kanal Seçimi

  • Kanal tasarımı, kablonun bükülme yarıçapına uygun olarak planlanmalıdır.

  • Genel kural: Kablonun dış çapının 10 katı kadar bükülme yarıçapı sağlanmalı.

c) Sarkaç Payı Bırakmak

  • Düşey hareketlerde kablonun serbest hareket edebilmesi için yeterli sarkma uzunluğu bırakılmalıdır.

d) Kablo Ayraçları ile Kanal Düzeni

  • Farklı kabloların birbiriyle temas etmesini engellemek için kanal içinde ayraçlar kullanılmalıdır.

e) Destekli Enerji Zinciri Kullanımı

  • Uzun mesafeli düşey uygulamalarda, kablonun ağırlığını taşıyan destekli zincir sistemleri tercih edilmelidir.

3. Düzenli Kontrol ve Bakım

a) Termal Kamera ile Taramalar

  • Kablo içindeki damar yıpranmaları genellikle ısı farkı olarak kendini gösterir.

b) Mekanik Aşınmaların Gözlemi

  • Kanal içerisinde kablonun dış yüzeyinde yıpranma, ezilme, dış kılıf kopması gibi belirtiler kontrol edilmelidir.

c) Dönemsel Testler

  • Kablo iç direnci, iletkenlik ve izolasyon testleri belli aralıklarla yapılmalıdır.

4. Sık Yapılan Hatalar

  • Sabit kabloların hareketli sistemlerde kullanılması

  • Kanal içinde kabloların rastgele yerleştirilmesi

  • Bükülme yarıçapının hesaplanmaması

  • Kanalın düzenli temizlenmemesi

  • Ortama uygun kablo kılıf malzemesinin seçilmemesi

Sonuç

Düşey eksenli hareketli kanal uygulamalarında kablo kırılması sorununu tamamen ortadan kaldırmak, doğru kablo ve kanal seçimi, profesyonel tasarım, uygun montaj ve düzenli bakımla mümkün olabilir. Bu unsurlar bir araya getirildiğinde, sistemin ömrü uzar, arızalar azaltılır ve verimlilik artar.